ສິ່ງແວດລ້ອມ ແລະ ສັງຄົມ

ປາປາກກົມໃຫ້ລາງວັນແກ່ພວກເຂົາ

ປາປາກກົມໃຫ້ລາງວັນແກ່ພວກເຂົາ

 

ການລ້ຽງປາແມ່ນວຽກໜັກ, ແຕ່ມັນໃຫ້ລາງວັນ. ພວກເຮົາໄດ້ຮັບການຊ່ວຍເຫຼືອຢ່າງຫຼວງຫຼາຍໃນການສ້າງຕັ້ງທຸລະກິດນີ້ຈາກບໍລິສັດໄຟຟ້ານ້ຳເທີນ 2, ແລະພວກເຮົາຍັງໄດ້ຮັບຄວາມຊ່ວຍເຫຼືອຈາກບໍລິສັດແລະຫ້ອງການເມືອງ. ຍ້ອນວຽກທີ່ໜັກໜ່ວງແລະຄວາມເຊື່ອໃນສິ່ງທີ່ເຮົາກະທຳ, ເຮົາສາມາດປັບປຸງອານາຄົດຂອງເຮົາເອງ.” ທ້າວເພີນມະນີ, ບ້ານບຶງເຊ.

່ານເພີນມະນີປີນຂຶ້ນຈາກຫຼຸມປາຂອງລາວໃນມືມີປາໂຕໜຶ່ງແລະໄດ້ສະແດງສ່ວນໜຶ່ງຂອງຂະບວນ  ການທີ່ພາກພຽນໃນການລ້ຽງປາປາກກົມ. “ນີ້ແມ່ນພັນປາພື້ນເມືອງແລະເປັນປາທີ່ຄົນນິຍົມບໍລິໂພກ, ລາວກ່າວ, ບີບປາຄ່ອຍໆເພື່ອກວດກາເບິ່ງເພດຂອງມັນແລະຈາກນັ້ນສີດຮໍໂມນເຂົ້າເພື່ອກະຕຸນຂະບວນການວາງໄຂ່ຂອງມັນ. ລາວໄດ້ວາງປາລົງໃນເຂດທີ່ມີຕະໜ່າງກັນຂອງເຂດຂະຫຍາຍພັນ, ບ່ອນທີ່ມັນສາມາດຫາຄູ່ໄດ້ງ່າຍ. ຫົກຊົ່ວໂມງຕໍ່ມາ, ທ້າວເພີນມະນີແລະເມຍຂອງລາວນາງແກ້ວວີວັນ, ຈະເອົາຕະໜ່າງທີ່ມີໄຂ່ຕິດອອກແລະວ່າງພວກມັນໃສ່ໃນອ່າງອະນຸບານທີ່ກະກຽມໄວ້ເປັນພິເສດ, ບ່ອນທີ່ລູກປາຈະເລີ່ມຕົ້ນເຕີບໂຕສຳລັບການເກັບກ່ຽວ.

ມັນບໍ່ຍາກຈົນເກີນໄປ,” ທ້າວເພີນມະນີກ່າວ, “ແຕ່ຂະບວນການແຕກຕ່າງກັນສຳລັບແຕ່ລະສາຍພັນ. ມີຫຼາຍວຽກທີຕ້ອງເຮັດ, ແລະເຈົ້າບໍ່ສາມາດລັດຂັ້ນຕອນ. ພວກເຮົາຕ້ອງປະຕິບັດຕາມຂັ້ນຕອນທີ່ພວກເຮົາໄດ້ຮຽນຈາກໂຄງການຂອງບໍລິສັດໄຟຟ້ານ້ຳເທີນ 2, ແລະພວກເຮົາຕ້ອງເກືອ, ຕິດຕາມແລະຮັກສາປາ. ສ່ວນທີ່ເຫຼືອ, ພວກເຂົາເຮັດດ້ວຍໂຕພວກເຂົາເອງ”.

ຄອບຄົວມີໜອງປາຫົກໜອງໃນດິນສວນຂອງພວກເຂົາຢູ່ນອກບ້ານບຶງເຊ, ທີ່ຕັ້ງຢູ່ລຽບຕາມແຄມຝັ່ງແມ່ນ້ຳເຊບັ້ງໄຟໃນແຂວງຄຳມ່ວນພາກກາງຂອງລາວ. ດຽວນີ້ແມ່ນ້ຳເຊບັ້ງໄຟໄດ້ຮັບນ້ຳທີ່ປ່ອຍຈາກສະຖານີພະລັງງານຂອງບໍລິສັດໄຟຟ້ານ້ຳເທີນ 2 ຢູ່ທວນນ້ຳແລະລະດັບນ້ຳໄດ້ເພີ່ມຂຶ້ນນັບຕັ້ງແຕ່ເຂື່ອນພະລັງງານໄຟຟ້ານ້ຳຕົກເລີມຕົ້ນການປະຕິບັດງານ. ດັ່ງທີ່ທ້າວເພີນມະນີຮັບຮູ້ວ່າ, ຈຳນວນປາທີ່ຈັບໄດ້ໃນແມ່ນ້ຳເຊບັ້ງໄຟໄດ້ຫຼຸດໜ້ອຍຖອຍລົງເປັນເວລາຫຼາຍປີ, ເຊິ່ງການຫາປາເກີນຂອບເຂດເຮັດໃຫ້ຈຳນວນປະຊາກອນປາຫຼຸດລົງດົນນານມາແລ້ວກ່ອນການກໍ່ສ້າງເຂື່ອນໄຟຟ້ານ້ຳເທີນ 2. ເຖິງຢ່າງໃດກໍຕາມ, ໂຄງການເຂື່ອນໄຟຟ້າພະລັງງານນ້ຳຕົກໄດ້ນຳການປ່ຽນແປງມາສູ່, ອັນພົ້ນເດັ່ນແມ່ນການເຮັດໃຫ້ປະຊາຊົນຫາປາໃນລະດູແລ້ງຍາກຂຶ້ນ, ເມື່ອລະດັບນ້ຳຕ່ຳຫຼາຍໃນອະດີດ. ເພື່ອເປັນການຊົດເຊີຍຜົນກະທົບດັ່ງກ່າວແລະເພື່ອຊ່ວຍປະຊາຊົນປັບປຸງຊີວິດການເປັນຢູ່ຂອງພວກເຂົາໃນເຂດຂອງໂຄງການ, ບໍລິສັດໄຟຟ້ານ້ຳເທີນ 2 ດຳເນີນໂຄງການລຸ່ມນ້ຳທີ່ສະເໜີໂອກາດໃຫ້ຄອບຄົວເຊັ່ນຄອບຄົວຂອງທ້າວເພີນມະນີໃນການຮຽນແລະທົດລອງໂອກາດໃນການສ້າງລາຍຮັບໃໝ່

ພວກເຮົາໄດ້ເລີ່ມຕົ້ນໃນປີ 2006”, ນາງແກ້ວວີວັນໄດ້ທົບທວນຄວາມຈຳ. “ບໍລິສັດໄດ້ສົ່ງພວກເຮົາໄປຢ້ຽມຢາມປະເທດໄທບ່ອນທີ່ພວກເຮົາໄດ້ພົບກັບຄົນລ້ຽງປາແລະໄດ້ເລີ່ມຮຽນຮູ້ເຕັກນິກທີ່ກ່ຽວຂ້ອງ. ໃນຕອນຕົ້ນພວກເຮົາມີພຽງແຕ່ໜອງດຽວ, ແຕ່ຕໍ່ມາພວກເຮົາໄດ້ກູ້ຢືມເງິນຈາກກອງທຶນບ້ານສ້າງຕັ້ງຂຶ້ນໂດຍບໍລິສັດໄຟຟ້ານ້ຳເທີນ 2 ແລະຂຸດໜອງຕື່ມອີກ”. ຜູ້ຄົນເລີ່ມມາຊື້ລູກປາຈາກຄູ່ຜົວເມຍເພື່ອລ້ຽງໃນໜອງປາຂອງພວກເຂົາເອງແລະຊື້ປາໃຫຍ່ເພື່ອບໍລິໂພກ. “ໃນລະຫວ່າງປີທຳອິດ, ພວກເຮົາພຽງແຕ່ລ້ຽງປາພຽງພໍໄວ້ບໍລິໂພກໃນຄອບຄົວ”, ທ້າວເພີນມະນີກ່າວ, “ແຕ່ວ່າການລ້ຽງຂອງພວກເຮົາເປັນໄປດ້ວຍດີຕັ້ງແຕ່ເລີ່ມຕົ້ນ. ຂ້ອຍບໍ່ເຄີຍຊື້ປາເພີ່ມໃນແຕ່ລະປີ, ແຕ່ຂ້ອຍມີປາຫຼາຍຂຶ້ນທຸກປີ”.

ໝົດຄອບຄົວເຂົ້າຮ່ວມໃນທຸລະກິດ, ເກືອປາດ້ວຍຮຳແລະອາຫານເສີມ, ແລະຜັດປ່ຽນກັນໄປນອນຢູ່ເຮືອນໄກ້ກັບໜອງປາ. “ດຽວນີ້ໜອງປາເຫຼົ່ານີ້ແມ່ນແຫຼ່ງລາຍຮັບຫຼັກຂອງພວກເຮົາ, ສະນັ້ນພວກເຮົາຕ້ອງຈັບຕາເບິ່ງພວກມັນ,” ທ້າວເພີນມະນີອະທິບາຍ. “ພວກເຮົາມີອາຫານພຽງພໍຕະຫຼອດເວລາໃນບ້ານນີ້”, ນາງແກ້ວວີວັນກ່າວ, ແຕ່ວ່າພວກເຮົາມີລາຍຮັບທີ່ເປັນເງິນສົດເຊັ່ນກັນ. ພວກເຮົາໄດ້ໃຊ້ເງິນນີ້ເພື່ອສົ່ງລູກສາວກົກຂອງພວກເຮົາຮຽນມະຫາວິທະຍາໄລຢູ່ນະຄອນຫຼວງ, ລາວຮຽນເປັນຄູສອນ”.

ຖ້າຫາກວ່າທຸລະກິດສືບຕໍ່ເປັນໄປດ້ວຍດີ, ຄູ່ຜົວເມຍຈະສາມາດສົ່ງລູກທີ່ຍັງໜຸ່ມຂອງພວກເຂົາໄປມະຫາວິທະຍາໄລເຊັ່ນກັນ-ເພື່ອອະນາຄົດທີ່ສົດໃສກວ່າ, ໃຫ້ທຶນໂດຍປາ.